De legitieme portie opeisen

Legitieme portie opeisen bij onterving

Wellicht gaat er bij de term ‘legitieme portie’ niet direct een belletje rinkelen. Mogelijk wel bij de in de praktijk veel gehoorde stelling dat kinderen in ieder geval recht hebben op hun kindsdeel wanneer ouders komen te overlijden. De legitieme portie is de juridische term voor het in de volksmond gebruikte woord kindsdeel.

Bij wie moet ik aanspraak maken op mijn legitieme portie?

U maakt aanspraak op uw legitieme portie door hierop een beroep te doen bij de erfgenamen of executeur als die er is.

Dit artikel bespreekt de belangrijkste zaken die u moet weten over uw legitieme portie. Uiteraard kunnen wij u helpen bij vragen, of bij het opeisen van een legitieme portie, neem dan vooral contact met ons op.

Neem contact op

Nova

De legitieme portie is de juridische term voor het in de volksmond gebruikte woord kindsdeel.”

De legitieme portie opeisen

Wat is de legitieme portie?

Uw ouders hebben (grotendeels) de vrijheid bij testament te regelen wat zij willen met betrekking tot de nalatenschap (erfenis). Zo kan er een executeur worden benoemd, bepaalde schilderijen of andere kunst worden nagelaten aan een museum, er kunnen erfgenamen worden benoemd, maar ook kinderen worden onterfd.  

De legitieme portie van kinderen bestaat uit een geldvordering. U krijgt als kind recht op een deel van de waarde van de nalatenschap, niet op bepaalde goederen. U bent geen erfgenaam, maar schuldeiser van de nalatenschap. U kunt de legitieme portie opeisen. 

Kind onterven legitieme portie

De legitieme portie wordt gezien als een beperking van de testeervrijheid. Met andere woorden; in een testament heeft men niet de vrijheid op te nemen dat het kind zijn of haar kindsdeel niet toekomt. Het behoort dus niet tot de mogelijkheden om een kind te onterven van zijn of haar legitieme portie. Een kind blijft altijd dit recht behouden. mits aan de onderstaande voorwaarden wordt voldaan.

Wie kan een beroep op de legitieme portie doen?

Kinderen kunnen een beroep doen op legitieme portie. De legitieme portie opeisen wordt dit ook wel genoemd. Zij zijn hiertoe dus niet verplicht! In drie gevallen kunt u een beroep doen op de legitieme portie en deze opeisen:

  1. Wanneer u als kind bent onterfd;
  2. Wanneer u als kind niet bent onterfd, maar het ‘toegewezen gedeelte’ van de nalatenschap kleiner is dan uw legitieme portie;
  3. Wanneer u als kind niet bent onterfd, maar het ‘toegewezen gedeelte’ van de nalatenschap is bezwaard met een voorwaarde of last die u niet wil aanvaarden.

Het opeisen van het kindsdeel bij onterving is de vaakst voorkomende reden. Daarnaast kunnen in sommige gevallen ook uw eigen kinderen aanspraak maken op uw legitieme portie.  Deze gevallen zijn ingewikkeld en u kunt het beste contact opnemen om te kijken of het in uw geval van toepassing is.

Neem contact op

Wanneer maakt u aanspraak op de legitieme portie?

Indien u aanspraak wilt maken op uw legitieme portie, dient u dit te doen binnen een door een belanghebbende gestelde termijn of uiterlijk binnen vijf jaar na de dag van het overlijden van de erflater (overledene). Is er sprake van een langstlevende echtgenoot van de erflater dan kan een andere termijn gelden.

De legitieme portie is niet opeisbaar voordat zes maanden zijn verstreken na het overlijden van de erflater.

Mijn echtgenoot heeft mij onterfd, heb ik recht op een legitieme portie?

Een onterfde echtgenoot heeft geen recht op geld op bezit. Ook kan een onterfde echtgenoot geen beroep doen op een legitieme portie. Wel heeft hij of zij andere rechten. Als het noodzakelijk is voor zijn of haar verzorging, mag de onterfde de echtelijke woning en meubels tot zes maanden na het overlijden gebruiken (recht op vruchtgebruik). De partner heeft soms ook recht op de rente van bijvoorbeeld de bankrekening.

Wat is de omvang van de legitieme portie?

De omvang van de legitieme portie is afhankelijk van de waarde van de nalatenschap. Van geval tot geval moet dus worden bezien hoe groot een legitieme portie precies is. Het enige dat op dit moment over de omvang gezegd kan worden, is dat de omvang gelijk is aan de helft van hetgeen waarop u eigenlijk recht zou hebben indien het wettelijke erfrecht van toepassing zou zijn geweest.

Omdat berekening van de legitieme portie erg technisch is, kunt u voor vragen hierover contact opnemen met ons kantoor. Ook wanneer u advies wenst over het al dan niet een beroep doen op uw legitieme portie kunt u bij een van onze specialisten erfrecht terecht. Zij helpen u ook bij het opeisen van de legitieme portie bij onterving.

Gratis kennismakingsgesprek

Veel gestelde vragen over erfrecht

Erfgenamen

Wie zijn de erfgenamen na overlijden?

Heeft de overledene een testament gemaakt, dan staat daarin wie de erfgenamen zijn. De wet kent vier groepen erfgenamen. U bent erfgenaam als u met de overledene was getrouwd of een geregistreerd partnerschap had. U bent erfgenaam als u volgens de geboorteakte of door adoptiekind bent van de overledene. Als de overledene geen partner had en ook geen (klein)kinderen, dan wordt gekeken of er ouders, broers of zussen zijn (groep 2). Zijn er in groep 2 ook geen erfgenamen (meer), dan wordt gekeken naar erfgenamen in groep 3 en ten slotte groep 4. Als er in geen van de groepen erfgenamen zijn, dan gaat de nalatenschap naar de Staat.

Erven mijn stiefkinderen van mij?

Als je een nieuwe echtgenoot hebt, en uw echtgenoot heeft kinderen uit een eerdere relatie, dan erven uw stiefkinderen niet automatisch van u. Volgens het wettelijk erfrecht zijn alleen de eigen kinderen en de echtgenoot of geregistreerd partner erfgenamen. Wilt u dat ook uw stiefkinderen van u erven, dan moet u dit in een testament laten opnemen.

Erft mijn ex van mij?

Tijdens uw scheiding is uw toekomstige ex-echtgenoot nog steeds uw wettelijke erfgenaam. Dit geldt ook voor geregistreerd partners. Als u dit niet wilt, dan kunt u in een testament uw echtgenoot uitsluiten als erfgenaam. 

Als de scheiding is afgerond, is uw ex-echtgenoot of geregistreerd partner geen erfgenaam meer volgens de wet. Heeft u een testament? Dan kan daar een specifieke bepaling over echtscheiding in staan. Als u gaat scheiden, dan is het verstandig door een specialist te laten controleren of het nodig is uw testament aan te laten passen.

Kan ik de partner van mijn kind uitsluiten?

Als uw kinderen in algehele gemeenschap van goederen zijn getrouwd, dan laat u automatisch de helft van uw nalatenschap na aan de partner van uw kind. Om dit te voorkomen, kunt u kiezen een uitsluitingsclausule op te nemen in uw testament. Is uw kind in beperkte gemeenschap van goederen getrouwd (vaak zijn dat huwelijken gesloten na 1 januari 2018), is de erfenis die worden ontvangen tijdens het huwelijk persoonlijk van uw kind, tenzij u in uw testament iets anders bepaald.

Erfrecht

Overlijden: wat te regelen?

De nabestaanden van de overledene moeten een aantal zaken regelen. Zo moet u aangifte doen van het overlijden. Dit doet u bij de gemeente waar de persoon is overleden. De uitvaart moet worden georganiseerd. Daarna gaat u over tot het afwikkelen van het leven van de overledene. Denk aan het leegruimen en verkopen van de woning, het verdelen van spullen, het verdelen van de banksaldi en opzeggen van bankrekeningen enz.

Wat is vruchtgebruik?

Vruchtgebruik is het recht om gebruik te maken van goederen die eigenlijk niet van jou zijn. Het eigendom van de goederen behoort toe aan iemand anders. In een testament kan bijvoorbeeld bepaald zijn dat de kinderen eigenaar worden van de woning, maar dat de partner met wie de overledene samenwoonde de woning mag blijven gebruiker.

Hoe werkt de wettelijke verdeling?

Door de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner alle goederen van de nalatenschap. De kinderen krijgen hun erfdeel niet direct. Zij krijgen een vordering in geld, ter grootte van hun erfdeel. Dit bedrag is pas opeisbaar als de langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner is overleden.

Uitvaart

Wie moet de uitvaart regelen?

De wet regelt niet wie de uitvaart moet regelen. Iedereen mag dat doen. Meestal is het de partner, of de kinderen of zijn het de ouders die een begrafenis of crematie regelen. Heeft de overledene een testament dan kan het zijn dat hierin is opgenomen wie de uitvaart regelt en hoe deze moet worden georganiseerd.

Wie betaalt de uitvaartkosten?

De uitvaartkosten worden betaald uit de nalatenschap. Als er niet genoeg geld is in de nalatenschap, dan betaalt de opdrachtgever de rest van de kosten. De uitvaartkosten zijn aftrekbaar voor de erfbelasting.

Wie mag de as ophalen bij het crematorium?

De persoon die het crematorium opdracht heeft gegeven tot de crematie is de eigenaar van de as. Hij krijgt de as en mag de bestemming van de as bepalen. Deze persoon bepaalt de asbestemming met inachtneming van de vermoedelijke wens van de overledene. Deze wens kan worden gevonden in een testament, maar ook door middel van verklaringen van getuigen. De opdrachtgever moet eveneens op een zorgvuldige en eerbiedige wijze de asbestemming bepalen en daarbij zoveel als mogelijk rekening te houden met de belangen (en gevoelens) van de andere nabestaanden.

Mag ik iemand weigeren bij de uitvaart?

Ja dat mag. Degene die de uitvaart organiseert, bepaalt in beginsel wie er mag komen. Je kunt dus mensen weigeren. In uitzonderlijke gevallen starten mensen een kort geding om ervoor te zorgen dat ze de uitvaart toch mogen bijwonen of op een andere manier een rouwbezoek kunnen afleggen. De rechter beslist dan of het bezoekverbod standhoudt.

Leg uw vraag aan ons voor

Wij geven binnen 1 werkdag reactie

Neem contact op

Openingstijden

Maandag t/m vrijdag

08:45 -17:15

Bezoekadres

Vondellaan 12
5611 NX Eindhoven

Postbus 831
5600 AV Eindhoven
Route

Claassen Advocaten