Veel mensen ervaren pensioen als iets persoonlijks: het staat immers op hun naam en voelt daardoor als privébezit. Toch geldt bij echtscheiding of beëindiging van een geregistreerd partnerschap veelal de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding (WVPS). Deze wet bepaalt dat het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen 50-50 moet worden verevend. Als partijen besluiten hiervan af te zien, rijst de vraag of één van hen daarmee feitelijk afstand doet van een recht dat de ander ten goede komt.
Volgens een standpunt van de Belastingdienst (5 maart 2026) is het afzien van pensioenverevening niet automatisch zonder fiscale gevolgen. Als de ene partner afstand doet van een recht en de ander daardoor financieel voordeel krijgt, kan dit worden gezien als een schenking. In dat geval kan schenkbelasting verschuldigd zijn.
Fiscaal gezien is sprake van een schenking wanneer iemand een ander verrijkt zonder dat daar een evenwaardige tegenprestatie tegenover staat, en dit bewust gebeurt. Dit speelt met name wanneer
- één partner recht heeft op een deel van het pensioen;
- die partner vrijwillig afziet van dat recht;
- de andere partner daardoor financieel voordeel behoudt;
- en er geen evenwichtige compensatie wordt afgesproken.
Wat voor partijen redelijk voelt (bijvoorbeeld ieder houdt het eigen pensioen), hoeft fiscaal dus niet zonder gevolgen te zijn. De financiële impact kan aanzienlijk zijn: schenkbelasting kan oplopen tot 30% of 40%. Daarom is het essentieel om de gevolgen vooraf goed in kaart te brengen.
Kortom: een simpele afspraak over pensioen kan onverwacht grote fiscale gevolgen hebben. Zorgvuldige analyse en duidelijke vastlegging zijn onmisbaar.
Sacha Ruijs-Kreté
